Zekât kimlere verilir? Sekiz sınıf ve sık sorulanlar

Zekât, İslâm’ın beş temel ibadetinden biri. Bağışçılarımızdan en çok aldığımız sorular zekâtın kimlere verilebileceği ve nasıl hesaplanacağı üzerine. Bu yazıda sık sorulan başlıkları bir araya getirdik.

Zekât kimlere farzdır?

Akıl sağlığı yerinde, ergenlik çağına gelmiş ve temel ihtiyaçları ile borçları dışında nisap miktarı mala sahip olan bir Müslümanın, bu mal üzerinden bir kamerî yıl geçtiğinde zekât vermesi farzdır.

Nisap ve oran

Nisap, 80,18 gram altın değerindeki birikimdir. Nakit, altın, gümüş, ticaret malları ve tahsil edilebilir alacakların toplamından vadesi gelmiş borçlar düşülür; kalan tutar nisabın üzerindeyse %2,5’i (kırkta biri) zekât olarak verilir. Oturulan ev, binek araç, ev eşyası ve meslek aletleri zekâta dâhil edilmez.

Sekiz sınıf

Tevbe Sûresi’nin 60. âyetinde zekâtın verileceği yerler şöyle sayılır:

1. Fakirler: Nisap miktarı mala sahip olmayanlar.
2. Miskinler: Hiçbir şeyi olmayan, ihtiyacı en ağır olanlar.
3. Zekât görevlileri: Zekâtı toplamak ve dağıtmakla görevlendirilenler.
4. Müellefe-i kulûb: Kalpleri İslâm’a ısındırılmak istenenler.
5. Köleler: Özgürlüğüne kavuşturulacak olanlar.
6. Borçlular: Borcunu ödeyemeyecek duruma düşenler.
7. Allah yolunda olanlar: Allah rızası için çalışan ve desteğe ihtiyaç duyanlar.
8. Yolda kalmışlar: Memleketinde malı olsa da yolda muhtaç düşenler.

Kimlere zekât verilmez?

Kişi anne, baba, büyükanne ve büyükbabasına, çocuklarına ve torunlarına, eşine zekât veremez. Nisap miktarı mala sahip olanlara da zekât verilmez. Bunların dışındaki ihtiyaç sahibi akrabalara — kardeş, amca, hala, dayı, teyze gibi — zekât vermek ise hem sıla-i rahim hem de zekât sevabı taşır.

Zekât yerine geçmeyen harcamalar

Zekâtın ihtiyaç sahibinin mülkiyetine geçirilmesi gerekir. Bu nedenle cami, okul ya da köprü inşaatı gibi doğrudan bir kişinin mülkiyetine geçmeyen hizmetler zekât yerine geçmez. Derneğimiz de mescid inşaatı ve fidan dikimi gibi kalemleri zekât kapsamı dışında tutuyor.

Zekâtınızı nasıl hesaplarsınız?

Zekât hesaplama aracımızla birikimlerinizi girerek nisap durumunuzu ve ödemeniz gereken tutarı görebilirsiniz. Hesaplanan tutarı tek adımda zekât bağışı olarak gönderebilirsiniz. Özel durumlar için bir ilim ehline danışmanızı öneririz.